Ogólnopolskie Czasopismo Techniczne
Materiały kompozytowe rewolucjonizują przemysł, jednak ich obróbka pozostaje wyzwaniem. Nawet przy zastosowaniu zaawansowanych obrabiarek i systemów sterowania obróbka włókien i żywic nadal stanowi wyzwanie zarówno dla inżynierów, jak i operatorów. W artykule Liam Haglington, kierownik ds. produktów w dziale węglikowych frezów trzpieniowych w firmie Sandvik Coromant - światowym liderze w dziedzinie narzędzi skrawających i rozwiązań obróbczych - wyjaśnia, w jaki sposób zaawansowana konstrukcja narzędzi i inżynieria materiałowa pomagają producentom pokonywać ograniczenia związane z ścieraniem powierzchni frezów w obróbce kompozytów.
Nowa definicja wydajnoÅ›ci frezowania materiaÅ‚ów kompozytowych
W jaki sposób zaawansowane projektowanie narzÄ™dzi i inżynieria materiaÅ‚owa ograniczajÄ… zużycie Å›cierne wystÄ™pujÄ…ce podczas obróbki kompozytów
MateriaÅ‚y kompozytowe rewolucjonizujÄ… przemysÅ‚, jednak ich obróbka pozostaje wyzwaniem. Nawet przy zastosowaniu zaawansowanych obrabiarek i systemów sterowania obróbka wÅ‚ókien i żywic nadal stanowi wyzwanie zarówno dla inżynierów, jak i operatorów. W artykule Liam Haglington, kierownik ds. produktów w dziale wÄ™glikowych frezów trzpieniowych w firmie Sandvik Coromant - Å›wiatowym liderze w dziedzinie narzÄ™dzi skrawajÄ…cych i rozwiÄ…zaÅ„ obróbczych - wyjaÅ›nia, w jaki sposób zaawansowana konstrukcja narzÄ™dzi i inżynieria materiaÅ‚owa pomagajÄ… producentom pokonywać ograniczenia zwiÄ…zane z Å›cieraniem powierzchni frezów w obróbce kompozytów.

Lekkie kompozyty o wysokiej wytrzymaÅ‚oÅ›ci, takie jak polimery wzmocnione wÅ‚óknem wÄ™glowym (CFRP), zapewniajÄ… niezrównane wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci użytkowe, charakteryzujÄ…c siÄ™ wysokim stosunkiem sztywnoÅ›ci do masy, odpornoÅ›ciÄ… na korozjÄ™ oraz elastycznoÅ›ciÄ… projektowania, co pozwala na wdrażanie strategii zmniejszania masy konstrukcji.
PrzemysÅ‚ lotniczy i kosmiczny pozostaje najbardziej wymagajÄ…cym obszarem zastosowaÅ„ kompozytów. Elementy takie jak ramy kadÅ‚uba, skrzydÅ‚a, stateczniki, dźwigary, żebra i belki podÅ‚ogowe majÄ… kluczowe znaczenie dla integralnoÅ›ci strukturalnej i sÄ… czÄ™sto obrabiane w warunkach wymagajÄ…cych precyzji podczas produkcji seryjnej. MateriaÅ‚y kompozytowe nadajÄ… siÄ™ szczególnie do tych konstrukcji lotniczych, ponieważ charakteryzujÄ… siÄ™ wysokim stosunkiem sztywnoÅ›ci do masy, doskonałą odpornoÅ›ciÄ… na zmÄ™czenie materiaÅ‚owe oraz możliwoÅ›ciÄ… dostosowania wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci poprzez odpowiedniÄ… orientacjÄ™ wÅ‚ókien, co pozwala zapewnić wytrzymaÅ‚ość dokÅ‚adnie tam, gdzie jest ona potrzebna: sÄ… to cechy niezbÄ™dne w przypadku lekkich, wysokowydajnych elementów konstrukcji samolotu.
KorzyÅ›ci odnoszÄ… również inne branże. Producenci samochodów wykorzystujÄ… CFRP w celu zmniejszenia masy pojazdów i zwiÄ™kszenia ich wydajnoÅ›ci. WedÅ‚ug JEC materiaÅ‚y kompozytowe majÄ… „kluczowe znaczenie w zastosowaniach, w których redukcja masy pozostaje priorytetem w celu poprawy efektywnoÅ›ci paliwowej i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych”. StanowiÄ… one obecnie okoÅ‚o 17% materiaÅ‚ów wykorzystywanych w przemyÅ›le lotniczym oraz 8% materiaÅ‚ów stosowanych w sektorze transportowym. We wszystkich tych sektorach stabilna kontrola procesów i niezawodne wyposażenie przekÅ‚adajÄ… siÄ™ bezpoÅ›rednio na oszczÄ™dnoÅ›ci kosztów i pewność produkcji.
Dlaczego obróbka materiaÅ‚ów kompozytowych jest tak wymagajÄ…ca
Obróbka wiórowa znacznie różni siÄ™ w przypadku kompozytów i metali. Kompozyty łączÄ… w sobie sztywne, Å›cierne wÅ‚ókna z bardziej miÄ™kkÄ… matrycÄ… z żywicy, a każda zmiana orientacji wÅ‚ókien wpÅ‚ywa na zachowanie materiaÅ‚u podczas skrawania. Nawet powierzchnia, która wydaje siÄ™ jednolita, stanowi dla narzÄ™dzia Å›rodowisko podlegajÄ…ce ciÄ…gÅ‚ym zmianom.
Takie zmienne zachowanie powoduje wady znane producentom materiaÅ‚ów kompozytowych: może dojść do rozwarstwienia, gdy warstwy oddzielajÄ… siÄ™ pod wpÅ‚ywem nadmiernych siÅ‚; pojawiajÄ… siÄ™ nieprzeciÄ™te lub wyrwane wÅ‚ókna, gdy narzÄ™dzie nie jest w stanie precyzyjnie przeciąć wzmocnienia; a jakość powierzchni może stać siÄ™ nierównomierna, gdy wÅ‚ókna i żywica różnie reagujÄ… na wzrost temperatury i ciÅ›nienia. Wszystkie te problemy wynikajÄ… z tej samej przyczyny. MateriaÅ‚ nie zachowuje siÄ™ w sposób powtarzalny, a sposoby jego uszkodzenia sÄ… nieprzewidywalne.
Może to mieć znaczÄ…cy wpÅ‚yw na produkcjÄ™. Wady powodujÄ… powstawanie odpadów, konieczność przeprowadzania dodatkowych kontroli, przeróbek oraz mogÄ… powodować zatrzymanie linii produkcyjnych, zwÅ‚aszcza w wymagajÄ…cych wysokiej precyzji przemyÅ›le lotniczym i kosmicznym, gdzie niedopuszczalne sÄ… jakiekolwiek odchylenia od norm.
Dodatkowym utrudnieniem jest wrażliwość na wysokÄ… temperaturÄ™. Wraz ze wzrostem temperatury żywica miÄ™knie, podczas gdy wÅ‚ókna pozostajÄ… sztywne, co zwiÄ™ksza ryzyko rozwarstwienia lub strzÄ™pienia siÄ™ materiaÅ‚u. JeÅ›li temperatura podczas obróbki jest zbyt niska, żywica pozostaje krucha, co przyspiesza zużycie narzÄ™dzi. Parametry obróbki muszÄ… być precyzyjnie sterowane, jednak w przypadku tradycyjnych narzÄ™dzi czÄ™sto trudno jest osiÄ…gnąć odpowiedniÄ… równowagÄ™. Skutkiem tego jest szybkie zużycie, niepewna trwaÅ‚ość narzÄ™dzi oraz obniżona jakość elementów.
Warunkiem niezawodnej obróbki jest zastosowanie narzÄ™dzi zaprojektowanych tak, aby stabilizować proces, kontrolować drgania i zarzÄ…dzać temperaturÄ…. Bez takiego poziomu kontroli obróbka kompozytów pozostaje trudnym i nieprzewidywalnym zadaniem.
RozwiÄ…zanie inżynieryjne: CoroMill® Plura 2P350 do obróbki kompozytów
SpeÅ‚nienie tych wymagaÅ„ wiąże siÄ™ z koniecznoÅ›ciÄ… zastosowania narzÄ™dzia zaprojektowanego nie tylko do skrawania materiaÅ‚u, ale także do kontrolowania sposobu rozdzielania siÄ™ wÅ‚ókien oraz postÄ™pu zużycia w miarÄ™ upÅ‚ywu czasu. Frez CoroMill® Plura composite 2P350 . zostaÅ‚ zaprojektowany wÅ‚aÅ›nie z myÅ›lÄ… o tych celach.
Sercem frezu 2P350 jest oryginalny mechanizm podwójnego skrawania. W odróżnieniu od tradycyjnych frezów trzpieniowych, nie rozrywa on wÅ‚ókien, lecz tnie je w sposób czysty. Mechanizm ten dziaÅ‚a na zasadzie nożyc, zbliżajÄ…c do siebie dwie krawÄ™dzie tnÄ…ce, aby w kontrolowany sposób unieść i Å›ciąć wÅ‚ókna. Jedna krawÄ™dź prowadzi wÅ‚ókna, a druga je tnie, co zapewnia stabilność laminatu i zapobiega rozwarstwianiu siÄ™. Takie skoordynowane dziaÅ‚anie pozwala również wyrównać obciążenie podczas skrawania, co zmniejsza drgania i zapewnia bardziej spójny oraz przewidywalny przebieg obróbki.
Geometria narzÄ™dzia zostaÅ‚a zoptymalizowana pod kÄ…tem wysokiej wydajnoÅ›ci. Duża objÄ™tość rowków wiórowych zapewnia skuteczne odprowadzanie pyÅ‚u i luźnych wÅ‚ókien powstajÄ…cych podczas skrawania. Ich szybkie usuwanie zmniejsza ryzyko ponownego przeciÄ™cia i pomaga utrzymać stabilność oraz czystość ciÄ™cia. Niezależnie od tego, czy chodzi o obróbkÄ™ rowków, fazowanie czy obróbkÄ™ krawÄ™dzi, frez 2P350 pozwala wykonać wszystkie operacje – od obróbki zgrubnej po wykoÅ„czeniowÄ… – w ramach jednej konfiguracji. Niższy poziom drgaÅ„ i stabilny przebieg skrawania sprawiajÄ… również, że w hali produkcyjnej natężenie haÅ‚asu jest umiarkowane co zwiÄ™ksza komfort pracy.
Frez CoroMill® Plura composite 2P350 zachowuje staÅ‚e wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci skrawajÄ…ce w szerokim zakresie warunków, co pozwala producentom utrzymać stałą jakość niezależnie od różnic w obrabianych przedmiotach lub uchwytach narzÄ™dziowych. Mechanizm kontrolowanego skrawania poprawia wydajność podczas wykonywania skomplikowanych operacji, co ma szczególne znaczenie w produkcji bezobsÅ‚ugowej lub w peÅ‚ni zautomatyzowanej, podczas której operatorzy nie mogÄ… interweniować. Przewidywalne zachowanie narzÄ™dzia oraz mniejsze wibracje zmniejszajÄ… ryzyko nagÅ‚ego zużycia narzÄ™dzia, umożliwiajÄ…c ciÄ…gÅ‚ość produkcji i ograniczajÄ…c zależność od doÅ›wiadczenia operatora.

Potencjał O2AD
Jednak sama geometria nie wystarcza w zastosowaniach zwiÄ…zanych z materiaÅ‚ami kompozytowymi o wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ciach Å›ciernych. KrawÄ™dzie muszÄ… również wytrzymywać ciÄ…gÅ‚e oddziaÅ‚ywanie wÅ‚ókien wzmacniajÄ…cych, i wÅ‚aÅ›nie w tym kontekÅ›cie kluczowe znaczenie ma materiaÅ‚ narzÄ™dzia, np. gatunek O2AD.
Gatunek O2AD łączy w sobie zaawansowaną inżynierię materiałową z grubą powłoką diamentową o wysokiej przyczepności, naniesioną metodą chemicznego osadzania z fazy gazowej. Specjalnie dostosowane podłoże zapewnia optymalne wiązanie między warstwą diamentową a korpusem narzędzia, zapobiegając przedwczesnemu odwarstwianiu się powłoki i wydłużając żywotność narzędzia.
Testy w lokalizacjach klientów i wewnÄ™trzne wykazaÅ‚y, że trwaÅ‚ość narzÄ™dzia wzrosÅ‚a mniej wiÄ™cej dwukrotnie w porównaniu z poprzednim gatunkiem O12M. W jednym z przypadków z branży lotniczej, dotyczÄ…cym elementu skrzydÅ‚a samolotu obrabianego na sucho z zastosowaniem próżni na 5-osiowej obrabiarce bramowej, gatunek O2AD zapewniÅ‚ 100-procentowy wzrost trwaÅ‚oÅ›ci narzÄ™dzia w porównaniu z gatunkiem O12M przy tych samych warunkach skrawania. Przewidywalny i stopniowy charakter zużycia daje producentom pewność pozwalajÄ…cÄ… na zwiÄ™kszanie parametrów skrawania przy jednoczesnym ograniczeniu iloÅ›ci odpadów i czÄ™stotliwoÅ›ci wymiany narzÄ™dzi. Pozwala to na osiÄ…gniÄ™cie wymiernych oszczÄ™dnoÅ›ci dziÄ™ki wydÅ‚użeniu czasu pracy narzÄ™dzia, zmniejszeniu zapasów narzÄ™dzi oraz ograniczeniu przestojów.
DziÄ™ki połączeniu wytrzymaÅ‚oÅ›ci powÅ‚oki diamentowej ze stabilnym podÅ‚ożem gatunek O2AD bezpoÅ›rednio odpowiada na gÅ‚ówne wyzwania zwiÄ…zane z frezowaniem kompozytów. StaÅ‚a jakość krawÄ™dzi skrawajÄ…cej zapewnia równomierny rozkÅ‚ad siÅ‚ skrawania, ogranicza drgania i sprawia, że proces obróbki staje siÄ™ bardziej przewidywalny. Producenci mogÄ… zapewnić czystszÄ… obróbkÄ™, bardziej stabilnÄ… trwaÅ‚ość narzÄ™dzia oraz bardziej niezawodne wyniki przy obróbce materiaÅ‚ów kompozytowych o wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ciach Å›ciernych.
CoroMill® Plura composite 2P350 z gatunkiem O2AD to coÅ› wiÄ™cej niż tylko narzÄ™dzie do frezowania. RozwiÄ…zuje ono problemy zwiÄ…zane ze zużyciem Å›ciernym, ryzykiem rozwarstwiania, wrażliwoÅ›ciÄ… termicznÄ… i drganiami, umożliwiajÄ…c jednoczeÅ›nie powtarzalne uzyskanie wysokiej jakoÅ›ci przedmiotów niezależnie od stopnia zÅ‚ożonoÅ›ci lub zmiennoÅ›ci. Od przemysÅ‚u lotniczego i kosmicznego po motoryzacjÄ™, obronność, przemysÅ‚ kosmiczny i morski – frez 2P350 pomaga producentom zwiÄ™kszyć wydajność, zapewnić integralność przedmiotu obrabianego oraz kontrolować koszty. Dla producentów stajÄ…cych przed wyzwaniem skrawania materiaÅ‚ów trudnych w obróbce frez CoroMill® Plura 2P350 wyznacza nowy standard w dziedzinie niezawodnego i wysokowydajnego frezowania kompozytów.
PatrzÄ…c z szerszej perspektywy, postÄ™py te pokazujÄ…, jak rozwój geometrii i inżynierii materiaÅ‚owej zmienia granice możliwoÅ›ci w zakresie obróbki kompozytów. Rozwarstwianie, zmienność ukÅ‚adu wÅ‚ókien i wrażliwość na wysokÄ… temperaturÄ™ sÄ… nieodłącznÄ… częściÄ… obróbki tych materiaÅ‚ów, jednak odpowiednie rozwiÄ…zania techniczne pozwalajÄ… pokonać te przeszkody i zapewnić stabilnÄ… oraz przewidywalnÄ… pracÄ™.
WiÄ™cej na temat frezu CoroMill® Plura composite 2P350, dowiedzieć siÄ™ można ze strony internetowej produktu na witrynie Sandvik Coromant.
ŹródÅ‚o: Sandvik Coromant
