Informacje prasowe

Cyfrowe Paszporty Produktu: co juĹź wiadomo

W miarę jak Unia Europejska (UE) przygotowuje się do wprowadzenia Cyfrowy Paszport Produktu (DPP, od ang. Digital Product Passport), producenci z róĹźnych gałęzi przemysłu stają przed wyzwaniem regulacyjnym, a jednocześnie mają szansę na transformację. ChociaĹź wiele szczegółów dotyczących praktycznego funkcjonowania DPP pozostaje nieznanych, jego potencjał wykracza daleko poza inicjatywę na rzecz zrównowaĹźonego rozwoju i moĹźe przynieść korzyści w wielu obszarach działalności. W niniejszym artykule Kaja Flottorp, specjalistka ds. zrównowaĹźonego rozwoju w firmie Sandvik Coromant - dostawcy rozwiązań w zakresie obróbki skrawaniem i produkcji – omawia dotychczasową wiedzę na temat DPP. 

Wprowadzony na mocy rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla produktów zrównowaĹźonych (ESPR) DPP ma przybrać formę ustrukturyzowanego, cyfrowego rejestru, który będzie zawierał dane dotyczące cyklu Ĺźycia kaĹźdego produktu w znormalizowanym formacie. Proponowane elementy danych obejmują skład materiałowy, ślad węglowy, moĹźliwość naprawy oraz instrukcje dotyczące postępowania po zakończeniu eksploatacji. Jednak dokładny zakres, format i wymagania dotyczące wdroĹźenia wciąż ulegają zmianom.

Niektóre organizacje od pewnego czasu stosują własne rozwiązania oparte na koncepcji DPP. Przykładem jest szeroko pojęta Grupa Sandvik. Prace nad „paszportem akumulatorowym” firmy Sandvik rozpoczęły się w 2023 roku w ramach jej działu górniczego, gdzie stworzono wersję pilotaĹźową o podstawowej funkcjonalności (MVP). Od tego czasu inicjatywa ta ewoluowała etapami – od zdefiniowania podstawowej architektury systemu po opracowanie skalowalnego rozwiązania przeznaczonego do wszystkich obszarów działalności Grupy Sandvik.

Oprócz akumulatorów projekt ten stanowi równieĹź podstawę do szerszego wdroĹźenia DPP w całej firmie. Dzięki zapewnieniu kompleksowej identyfikowalności materiałów rozwiązanie to wspiera odpowiedzialne pozyskiwanie kluczowych surowców oraz zwiększa dokładność sprawozdawczości w zakresie śladu węglowego. Zwiększa ono równieĹź moĹźliwości ponownego wykorzystania i recyklingu, zapewniając lepszy dostęp do kluczowych informacji – takich jak stan akumulatora, jego skład oraz wymagania dotyczące obsługi – w całym cyklu Ĺźycia produktu. Dla firmy Sandvik inicjatywa ta stanowi nie tylko środek zapewniający zgodność z przepisami, ale takĹźe czynnik sprzyjający większej przejrzystości i rozwojowi modeli biznesowych opartych na gospodarce o obiegu zamkniętym.

W szerszej perspektywie oczekuje się, Ĺźe wdroĹźenie DPP zmieni sposób wprowadzania produktów na rynek, ich sprzedaĹźy i obrotu nimi na rynku UE. ChociaĹź wiele aspektów tych ram prawnych jest wciąż w trakcie opracowywania, kierunek zmian staje się coraz bardziej wyraĹşny. Podczas gdy UE nadal dopracowuje szczegóły regulacyjne, przedsiębiorstwa mogą juĹź zacząć się przygotowywać, inwestując w systemy identyfikowalności, infrastrukturę danych oraz przejrzystość cyklu Ĺźycia produktów.

Dotychczasowe postępy

ChociaĹź zaczęły pojawiać się orientacyjne ramy czasowe, nadal nie ma w pełni potwierdzonego ani ostatecznego harmonogramu wdraĹźania wymogów DPP. Zgodnie z rozporządzeniem UE w sprawie ekoprojektu produktów zrównowaĹźonych Ĺźelazo i stal, jako produkty pośrednie, zostały uznane za kategorie priorytetowe, co oznacza, Ĺźe prawdopodobnie będą one jednymi z pierwszych, w odniesieniu do których powstają bardziej szczegółowe przepisy.

Zgodnie z aktualnymi wytycznymi akty delegowane dotyczące Ĺźelaza i stali mogą zostać wprowadzone od 2026 r., a obowiązek ich przestrzegania moĹźe zacząć obowiązywać od 2027 r. W dokumentacji wniosku UE wskazała, Ĺźe prawdopodobne kategorie danych dotyczących stali mogą obejmować identyfikację produktu i producenta, skład materiałowy i dane techniczne, dane dotyczące środowiska i gospodarki o obiegu zamkniętym, a takĹźe szczegółowe informacje na temat wszelkich substancji wzbudzających szczególne obawy. Jednak znaczna część obecnych wytycznych opiera się nadal na badaniach przygotowawczych i projektach wniosków, które wymagają jeszcze dopracowania.

Coraz wyraĹşniej widać jednak kierunek zmian. Ĺťelazo i stal są traktowane priorytetowo ze względu na ich wpływ na środowisko oraz kluczową rolę w łańcuchach dostaw przemysłu. Oczekuje się, Ĺźe początkowe wymagania będą dotyczyły przede wszystkim efektywności energetycznej i przejrzystości materiałowej. Biorąc pod uwagę tę zmieniającą się sytuację, producenci powinni na obecnym etapie unikać wiązania swoich planów ze stałymi terminami. Zamiast tego powinni ustalić, jakie dane są juĹź dostępne, w jaki sposób moĹźna je uporządkować oraz gdzie nadal występują luki.

Na styku róĹźnych obszarów działalności

W swej istocie DPP stanowi inicjatywę na rzecz zrównowaĹźonego rozwoju. ChociaĹź prawdą jest, Ĺźe przyczyni się on do bardziej wydajnej regeneracji produktów, ułatwi wykorzystanie produktów w drugim cyklu Ĺźycia oraz poprawi wyniki recyklingu, nie naleĹźy postrzegać programu DPP wyłącznie jako obowiązku menedĹźerów ds. zrównowaĹźonego rozwoju. W rzeczywistości będzie on znajdował się na styku wielu funkcji biznesowych.

Zespoły ds. zgodności z przepisami będą musiały zrozumieć, jakie rodzaje danych są wymagane, po czym pojawią się pytania o to, jakie informacje moĹźna i naleĹźy udostępniać publicznie. Zespoły IT będą musiały ocenić, w jaki sposób istniejące systemy mogą wspierać porządkowanie, przechowywanie i wymianę danych. Ponadto zespoły operacyjne i produktowe odegrają zasadniczą rolę, zapewniając gromadzenie dokładnych i spójnych danych u Ĺşródła, podczas gdy działy zaopatrzenia mogą być zmuszone do ściślejszej współpracy z dostawcami w celu poprawy przejrzystości na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw.

Podsumowując, DPP to nie tyle pojedyncza inicjatywa, co raczej zmiana w sposobie zarządzania danymi produktowymi, nadzoru nad nimi i ich wykorzystania w całej organizacji. ChociaĹź dokładne wymagania wciąż się zmieniają, przedsiębiorstwa, które juĹź na wczesnym etapie zaczną dostosowywać te funkcje, będą miały lepszą pozycję do reagowania, gdy sytuacja stanie się bardziej przejrzysta.

Aby pomóc producentom w przygotowaniu się do wymagań DPP, firma Sandvik Coromant uczestniczy we współpracy w ramach projektu „Digital Metal Value Chain”, koordynowanego przez przemysłowy instytut badawczy Swerim. Wspólnie z partnerami z całego łańcucha wartości przemysłu stalowego inicjatywa ta analizuje, w jaki sposób dane dotyczące produktów – takie jak skład materiałowy, wpływ na środowisko oraz ścieĹźka pochodzenia materiałów – mogą być porządkowane, udostępniane i wykorzystywane w praktyce.

Jako pionierzy nie skupiamy się na oczekiwaniu na ostateczne przepisy, lecz na testowaniu rozwiązań w rzeczywistych warunkach, identyfikowaniu luk w danych oraz przekształcaniu istniejących danych o produktach w wartość biznesową poprzez praktyczne projekty pilotażowe.

Inicjatywa DPP UE ma daleko idący zakres, który zmieni sposób, w jaki producenci projektują, dokumentują i dostarczają produkty. ChociaĹź branĹźa czeka na bardziej szczegółowe informacje, warto juĹź teraz zacząć zastanawiać się, co ulepszona identyfikowalność oznacza dla łańcuchów dostaw i w jaki sposób moĹźna ją wdroĹźyć w codziennej działalności. Tworząc podstawy juĹź teraz, producenci mogą przejść od reaktywnego dostosowywania się do przepisów do proaktywnego tworzenia wartości.

Dowiedz się więcej o podejściu firmy Sandvik Coromant do zrównowaĹźonej produkcji, odwiedzając stronę sandvik.coromant.com/sustainable-business.

Sandvik Coromant